-|- CHƯƠNG TRÌNH ĐỌC KINH THÁNG 10 -|-
*:•. †† :Kinh Mân Côi - ††.•:
Trong bầu khí linh thiêng và dạt dào tâm tình con thảo của Tháng Mân Côi, hôm nay phòng HATC chúng ta cùng quy tụ về đây để Kính Trọng Thể Đức Mẹ Mân Côi — Mẹ Thiên Chúa và là Mẹ kính yêu của mỗi chúng con.
Qua muôn thế hệ, Giáo hội luôn khẳng định rằng: Chuỗi Hạt Mân Côi chính là bản tóm lược toàn bộ Tin Mừng, là vũ khí thiêng liêng sức mạnh nhất giúp con người chiến thắng sự dữ, dập tắt sóng gió và tìm lại sự bình an. Lời chào "Kính mừng Mẹ Đầy Ơn Phúc" năm xưa của Sứ thần Gabriên đã trở thành điệp khúc tình yêu nối liền Đất với Trời, đưa tâm hồn chúng ta bước vào hành trình chiêm ngắm trọn vẹn cuộc đời Đức Giêsu qua các BÍ TÍCH MÂN CÔI: từ những niềm Vui nhập thể, những ánh sáng công khai, những cơn đau Thương cứu độ, cho đến vinh quang Mùa Phục Sinh rạng ngời.
Kính thưa anh chị em, nhìn vào thế giới hôm nay và nhìn vào chính đời sống gia đình chúng ta:
Có biết bao lúc tâm hồn chúng con xao xuyến, khô khan và xa rời Lời Chúa.
Thế nhưng, giữa muôn vàn gian truân ấy, Mẹ Mân Côi vẫn đứng đó — dịu hiền và uy quyền. Mẹ trao vào tay mỗi thành viên phòng dâng kinh HATC chuỗi hạt nhỏ bé như một sợi dây xích thiêng liêng trói buộc ma quỷ, như chiếc mỏ neo cậy trông giữ vững con thuyền đời chúng con trước giông bão.
Lạy Mẹ Mân Côi rất mến yêu, Trong giờ dâng kinh kính trọng thể hôm nay, xin Mẹ đón nhận từng lời Kính Mừng khiêm tốn như những đóa hoa hồng thắm nở trọn lòng mến của chúng con. Xin Mẹ cầm lấy tay từng người trong phòng HATC, dạy chúng con biết thưa tiếng "Xin Vâng" như Mẹ năm xưa: biết xin vâng khi vui tươi cũng như lúc sầu cay, biết ghi nhớ và suy đi nghĩ lại Lời Chúa trong lòng.
Bước vào giờ dâng kinh thiêng liêng hôm nay, chúng ta cùng lắng đọng tâm hồn để chiêm ngắm một hình ảnh vô cùng quen thuộc và chan chứa tình thương trong Kinh Thánh: "Vườn Nho Của Chúa".
Kính thưa anh chị em, xuyên suốt Lời Chúa, Vườn Nho chính là hình ảnh tượng trưng cho Dân Chúa, cho Giáo hội, và cho chính ngôi nhà HATC hay mái ấm gia đình của mỗi chúng ta.
Lời Chúa kể về một ông chủ vườn nho luôn mải miết đi tìm thợ: Ngài đi từ tảng sáng, giữa trưa, cho đến tận năm giờ chiều để mời gọi bất kỳ ai đang đứng không ngoài chợ bước vào làm việc. Điều đó cho thấy Lòng Thương Xót của Thiên Chúa là vô bờ bến: Ngài không bỏ rơi ai, không chê ai muộn màng, và luôn ban tặng phần thưởng Nước Trời đầy đặn vượt trên cả sự công bằng theo tính toán con người.
Lời Chúa cũng cảnh báo chúng con qua hình ảnh những tá điền quản lý vườn nho: Thiên Chúa đã tin tưởng trao cho chúng con vườn nho cuộc đời, nhưng không ít lần chúng con lại sống như những tá điền bất thành kính — quên mất Chủ Nhân thật sự, tham lam, ích kỷ, và không dâng nộp những hoa trái bác ái đúng mùa.
Đôi khi chúng con còn so đo, ghen tị với anh chị em xung quanh về những ơn lành Chúa ban cho họ.
Đôi khi chúng con lười biếng, xem việc dâng kinh, đọc Lời Chúa hay gánh vác việc gia đình như một gánh nặng, chứ chưa phải là sự cộng tác trong niềm vui.
Trong giờ cầu nguyện hôm nay, xin Chúa thức tỉnh tâm hồn từng thành viên trong phòng HATC. Xin ban cho chúng con trái tim biết ơn vì đã được Chúa thương gọi vào vườn nho của Ngài. Xin dạy chúng con biết siêng năng gieo trồng tình yêu, sự tha thứ, niềm hy vọng, để mái ấm gia đình và phòng dâng kinh chúng con luôn trổ sinh những chùm nho đạo đức, bác ái dạt dào làm ấm lòng Thiên Chúa.
Chúng ta tiếp tục nguyện cầu cho nền Công lý và Hòa Bình ở khắp nơi trên toàn thế giới, đặc biệt cho Giáo Hội Việt Nam Thân yêu của chúng ta, đó cũng là một thách thức đối với mỗi người chúng ta trên con đường nhân chứng trong môi trường chúng ta đang sống. Và xin cho những chứng từ của chính chúng ta là của lễ dâng Chúa. Lạy Chúa là Đấng từ bi nhân hậu. Xin tuôn đổ muôn hồng ân xuống cho Đức Thánh Cha, Hàng Giáo Phẩm, Giám Mục, Linh Mục Tu Sĩ nam nữ khắp nơi, chúng con xin lòng thương xót của Chúa tha hết mọi phần phạt cho các linh hồn, đặc biệt các linh hồn thai nhi, xin cho các linh hồn sớm về hưởng Nhan Thánh Chúa trên Quê Trời. Cùng với những lời nguyện riêng tư trong thầm kín và trên màn ảnh của mỗi người chúng con. Xin Chúa thương đón nhận những lời cầu của chúng con, và xin ban Ơn Thánh Thần Chúa cho mỗi người chúng con, để cho chúng con trở nên những nhân chứng Tình Yêu của Ngài. Amen
Lm. Kim Long
ĐK: Một tràng hoa Mân Côi hương thơm ngào ngạt thắm ân tình, từng lời kinh sốt mến xin dâng về Nữ Vương hiển vinh.
1. Khi an vui thái hòa, như lời Thiên Sứ truyền tin, như trong đêm Ngôi Lời giáng trần, như khi Mẹ gặp lại Con Chúa, kết hoa kinh để dâng Mẹ.
2. Khi đau thương ắp đầy, như vườn loang máu mồ hôi, như gai đâm như chịu nát đòn, như khi nhận Thập Tự hy tế, kết hoa kinh để dâng Mẹ.
3. Khi hân hoan cõi lòng như ngày Con Chúa Phục Sinh, như khi môn sinh nhận Thánh Thần, như khi Mẹ về trời vinh sáng, kết hoa kinh để dâng Mẹ.
Chúng con cầu cùng Đức Chúa Trời, xưa đã cho Đức Chúa Thánh Thần xuống soi lòng dạy dỗ các Thánh Tông Đồ, thì rày chúng con cũng xin Đức Chúa Trời cho Đức Chúa Thánh Thần lại xuống an ủi dạy dỗ chúng con làm những việc lành, vì công nghiệp vô cùng Đức Chúa Giêsu Kitô là Chúa chúng con. Amen
Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.
Vì vậy, tôi xin Ðức Bà Maria trọn đời đồng trinh, các Thiên Thần, các Thánh và anh chị em, khẩn cầu cho tôi trước tòa Thiên Chúa, Chúa chúng ta.
Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội, và dẫn đưa chúng con đến sự sống muôn đời.Amen
5. Thánh Thi: (Mời Khải)
Lạy Thiên Chúa,
chúng con xin ca ngợi hát mừng,
tuyên xưng Ngài là Đức Chúa.
Chúa là Cha,
Đấng trường tồn vạn đại,
hoàn vũ này kính cẩn suy tôn.
Trước nhan Chúa,
các tổng thần phủ phục,
mọi thiên thần
và đạo binh thiên quốc
đều cảm tạ và cung chúc tôn thờ,
chẳng khi ngừng
vang dậy tiếng tung hô:
Thánh! Thánh! Chí Thánh!
Chúa Tể càn khôn là Đấng Thánh!
Trời đất rạng ngời
vinh quang Chúa uy linh.
Bậc Tông Đồ
đồng thanh ca ngợi Chúa,
bao vị ngôn sứ tán tụng Ngài.
Đoàn tử đạo
quang huy hùng dũng,
máu đào đổ ra
minh chứng về Ngài,
và trải rộng
khắp nơi trần thế,
Hội Thánh Ngài
hoan hỷ tuyên xưng:
Chúa là Cha lẫm liệt uy hùng,
và Con Một Ngài chí tôn chí ái,
cùng Thánh Thần,
Đấng an ủi yêu thương.
Lạy Đức Ki-tô,
Con Chúa Trời hằng sống,
Ngài là Chúa hiển vinh
đã chẳng nề mặc lấy xác phàm
nơi cung lòng Trinh Nữ
hầu giải phóng
nhân loại lầm than.
Ngài đã ra tay
chiến thắng tử thần,
mở cửa trời
cho những ai tin tưởng.
Ngài hiển trị
bên hữu Chúa Cha,
ngày cuối cùng
sẽ giáng lâm thẩm phán.
Cúi lạy Chúa,
xin phù hộ bề tôi,
Ngài cứu chuộc
bằng bửu huyết tuôn tràn.
Xin được hợp đoàn
cùng muôn thần thánh,
phúc miên trường
vui hưởng ánh vinh quang.
Lạy Chúa,
xin cứu độ dân Ngài,
trên gia nghiệp này,
giáng muôn phúc cả,
dẫn dắt nâng niu đến muôn đời.
Ngày lại ngày,
con xin chúc tụng Chúa
và ca ngợi Thánh Danh
muôn thuở muôn đời.
Hôm nay,
xin Ngài giữ chúng con sạch tội,
dủ lòng thương, lạy Chúa,
xin dủ lòng thương.
Xin đổ tình thương
xuống chúng con, lạy Chúa,
như chúng con
hằng trông cậy nơi Ngài.
Con trông cậy nơi Ngài,
lạy Chúa,
xin đừng để con
phải tủi nhục bao giờ.
ĐC: Từ Xion, Đức Chúa sẽ mở rộng quyền vương đế của Người, Người hiển trị đến muôn đời muôn thuở. Ha-lê-lui-a.
Sấm ngôn của Đức Chúa
ngỏ cùng Chúa Thượng tôi
"Bên hửu Cha đây, Con lên ngự trị
để rồi bao địch thù,
Cha sẽ đặt làm bệ dưới chân con.
Từ Xi-on, Đức Chúa sẽ mở rộng
Quyền vương đế của Ngài:
Giửa lòng địch quân, xin Ngài làm bá chủ.
Đức Chúa phán bảo rằng:
"Ngày đăng quang Con nắm quyền thủ lãnh,
Vẻ huy hoàng rực rỡ tựa thần linh.
Ngay trước lúc hừng đông xuất hiện,
Tự lòng Cha, Cha đã sinh ra Con."
Đức Chúa đã một lần thề ước,
Người sẽ chẳng rút lơì,
Rằng: "Muôn thuở, Con là Thượng Tế
Theo phẩm trật Men-ki-xê-đê."
Tâu Chúa Thượng, Đức Chúa ở bên hửu Ngài
Sẽ đập tan vương bá ngày phẩn nộ.
Dọc đường, Chúa Thượng tôi uống nơi mạch suối,
Nên sẽ ngẩng đầu thật hiên ngang.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
Tự muôn đời và chính hiện nay, luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ĐC: Từ Xion, Đức Chúa sẽ mở rộng quyền vương đế của Người, Người hiển trị đến muôn đời muôn thuở. Ha-lê-lui-a.
ĐC: Trước Thánh Nhan Chúa, địa cầu rung chuyển. Ha-lê-lui-a.
Thuở It-ra-en ra khỏi Ai-cập,
Thuở nhà Gia-cóp rời bỏ ngoại bang,
Thì Giu-đa trở thành nơi Chúa ngự,
It-ra-en nên lãnh địa của Người.
Vừa thấy thế, biển liền trốn chạy,
Sông Gio-đan cũng chảy ngược giòng.
Ví tựa bầy chiên, núi đồi nhảy nhót,
Như thể đàn cừu, gò nổng tung tăng.
Biển kia ơi, việc gì mà trốn chạy?
Gio-đan hỡi! cớ chi chảy ngược dòng?
Kìa núi đồi, sao nhảy nhót ví tựa bầy chiên?
Này gò nổng, sao tung tăng như thể đàn cừu?
Trước Thánh Nhan Chúa, hỡi địa cầu, hãy rung chuyển,
Trước thánh nhan Chúa Trời nhà Gia-cóp,
Người biến đá tảng thành hồ ao,
Và sỏi đá nên mạch nước dồi dào.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
Tự muôn đời và chính hiện nay, luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ĐC: Trước Thánh Nhan Chúa, địa cầu rung chuyển. Ha-lê-lui-a.
Thánh Ca: Hôn Lễ Chiên Thiên Chúa
ĐC: Đức Chúa là Thiên Chúa toàn năng, đã lên ngôi hiển trị. Ha-lê-lui-a.
Ha-lê-lui-a! Thiên Chúa ta thờ là Đấng Cứu Độ,
Đấng vinh hiển uy quyền.
Những lời Người phán quyết
Đều chân thật công minh. Ha-lê-lui-a.
Ha-lê-lui-a! Nào ca ngợi Chúa đi,
Hỡi tất cả tôi trung của chúa,
Hỡi những ai lớn nhỏ
Hằng kính sợ Người. Ha-lê-lui-a.
Ha-lê-lui-a! Đức Chúa là Thiên Chúa toàn năng
Đã lên ngôi hiển trị:
Nào ta hãy vui mừng hoan hỷ
Dâng Chúa lời tôn vinh. Ha-lê-lui-a.
Ha-lê-lui-a! Vì nay ta đã tới ngày
Cử hành hôn lễ Chiên Thiên Chúa,
Và Hiền Thê của Người
Đã điểm trang lộng lẫy. Ha-lê-lui-a.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
Tự muôn đời và chính hiện nay, luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ĐC: Đức Chúa là Thiên Chúa toàn năng, đã lên ngôi hiển trị. Ha-lê-lui-a.
Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời cầu cho chúng con là kẻ có tội khi này và trong giờ lâm tử. Amen
Sáng Danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con, và Đức Chúa Thánh Thần, như đã có trước vô cùng, và bây giờ, và hằng có, và đời đời chẳng cùng. Amen.
– Lạy Chúa Giêsu, xin tha tội cho chúng con, xin cứu chúng con khỏi sa hỏa ngục, xin đem các linh hồn lên Thiên Đàng, nhất là những Linh Hồn cần đến lòng Chúa thương xót hơn.
13. Bàn Tiệc Lời Chúa: (Mời May)
"Ta sẽ đặt mối thù nghịch giữa miêu duệ mi và miêu duệ người phụ nữ".
Bài trích sách Sáng Thế.
Thiên Chúa đã gọi Ađam và phán bảo ông rằng: "Ngươi đang ở đâu?" Ông đã thưa: "Con đã nghe thấy tiếng Ngài trong vườn địa đàng, nhưng con sợ hãi, vì con trần truồng và con đang ẩn núp".
Chúa phán bảo ông rằng: "Ai đã chỉ cho ngươi biết rằng ngươi trần truồng, há chẳng phải tại ngươi đã ăn trái cây mà Ta đã cấm ngươi không được ăn ư?" Ađam thưa lại:"Người phụ nữ Chúa đã cho làm bạn với con, chính nàng đã cho con trái cây và con đã ăn".
Và Thiên Chúa phán bảo người phụ nữ rằng: "Tại sao ngươi đã làm điều đó?" Người phụ nữ thưa:"Con rắn đã lừa dối con và con đã ăn".
Thiên Chúa phán bảo con rắn rằng: "Bởi vì mi đã làm điều đó, mi sẽ vô phúc ở giữa mọi sinh vật và mọi muông thú địa cầu; mi sẽ bò đi bằng bụng, và mi sẽ ăn bùn đất mọi ngày trong đời mi. Ta sẽ đặt mối thù nghịch giữa mi và người phụ nữ, giữa miêu duệ mi và miêu duệ người đó, người miêu duệ đó sẽ đạp nát đầu mi, còn mi thì sẽ rình cắn gót chân người". Và Ađam đã gọi tên vợ mình là Evà: vì lẽ bà là mẹ của chúng sinh.
14. Đáp Ca & ALLELUIA: 1 Sm 2, 1. 4-5. 6-7. 8 (Mời Sophie/Khải)
Đáp: Tâm hồn tôi nhảy mừng trong Chúa, Đấng Cứu độ tôi (c. 1a).
1) Tâm hồn tôi nhảy mừng trong Chúa, và sức mạnh tôi được gia tăng trong Thiên Chúa tôi; miệng tôi mở rộng ra trước quân thù, vì tôi reo mừng việc Chúa cứu độ tôi.
2) Chiếc cung những người chiến sĩ đã bị bẻ gãy, và người yếu đuối được mạnh khoẻ thêm. Những kẻ no nê phải làm thuê độ nhật, và những người đói khát khỏi phải làm thuê; người son sẻ thì sinh năm đẻ bảy, còn kẻ đông con nay phải héo tàn.
3) Chúa làm cho chết và Chúa làm cho sống, Chúa đày xuống Âm phủ và Chú Chúa nâng lêna dẫn ra. Chúa làm cho nghèo và làm cho giàu có, Chúa hạ xuống thấp và cao.
4) Từ nơi cát bụi, Chúa nâng người yếu đuối; từ chỗ phân nhơ, Chúa nhắc kẻ khó nghèo, để cho họ ngồi chung với các vương giả, và cho họ dự phần ngôi báu vinh quang.
"Thiên Chúa bình an sẽ ở cùng anh em".
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Philipphê.
Anh em thân mến, anh em đừng lo lắng gì hết, nhưng trong khi cầu nguyện, anh em hãy trình bày những ước vọng lên cùng Chúa, bằng kinh nguyện và lời cầu xin đi đôi với lời cảm tạ. Và bình an của Thiên Chúa vượt mọi trí hiểu, sẽ giữ gìn lòng trí anh em trong Chúa Giêsu Kitô.
Vả lại, hỡi anh em, những gì là chân thật, trong sạch, công chính, là thánh thiện, đáng yêu chuộng, danh thơm tiếng tốt, là nhân đức, là luật pháp đáng khen, thì anh em hãy tưởng nghĩ những sự ấy. Những điều anh em đã học biết, đã lãnh nhận, đã nghe và đã thấy nơi tôi, anh em hãy đem những điều đó ra thực hành, thì Thiên Chúa bình an sẽ ở cùng anh em.
PHÚC ÂM: Mt 21, 33-43
"Ông sẽ cho người khác thuê vườn nho".
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các thượng tế và các kỳ lão trong dân rằng: "Các ông hãy nghe dụ ngôn này: Có ông chủ nhà kia trồng được một vườn nho. Ông rào dậu chung quanh, đào hầm ép rượu và xây tháp canh, đoạn ông cho tá điền thuê, rồi đi phương xa.
Ðến mùa nho, ông sai đầy tớ đến nhà tá điền để thu phần hoa lợi. Nhưng những người làm vườn nho bắt các đầy tớ ông: đánh đứa này, giết đứa kia và ném đá đứa khác. Chủ lại sai một số đầy tớ khác đông hơn trước, nhưng họ cũng xử với chúng như vậy. Sau cùng chủ sai chính con trai mình đến với họ, vì nghĩ rằng: Họ sẽ kính nể con trai mình.
Nhưng bọn làm vườn vừa thấy con trai ông chủ liền bảo nhau: "Ðứa con thừa tự kia rồi, nào anh em! Chúng ta hãy giết nó đi và chiếm lấy gia tài của nó". Rồi họ bắt cậu, lôi ra khỏi vườn nho mà giết. Vậy khi chủ về, ông sẽ xử trí với bọn họ thế nào?" Các ông trả lời, "Ông sẽ tru diệt bọn hung ác đó, và sẽ cho người khác thuê vườn nho để cứ mùa nộp phần hoa lợi".
Chúa Giêsu phán: "Các ông chưa bao giờ đọc thấy trong Kinh Thánh: "Chính viên đá bọn thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc. Ðó là việc Chúa làm và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta!" Bởi vậy, Tôi bảo các ông: Nước Thiên Chúa sẽ cất khỏi các ông để trao cho dân tộc khác biết làm cho trổ sinh hoa trái".
17. Suy niệm lời Chúa (Mời Vân)
Vườn nho là một hình ảnh quen thuộc đối với người Do Thái. Chúa đã dùng hình ảnh quen thuộc này để thính giả dễ hiểu điều Chúa nói về Nước Trời. Ý nghĩa dụ ngôn này như sau. Thiên Chúa là chủ vườn nho. Vườn nho thoạt tiên được dùng để chỉ dân Do Thái. Dân Do Thái được Chúa chọn là dân riêng. Lịch sử dân Do Thái là lịch sử tình yêu thương của Chúa. Vì yêu thương Chúa đã giải thoát họ khỏi ách nô lệ Ai Cập. Vì yêu thương Chúa đã dành sẵn cho họ một đất nước. Vì yêu thương Chúa bảo vệ họ khỏi sự quấy phá của các nước lân bang. Vì yêu thương Chúa đã sai khiến các tiên tri đến dạy dỗ họ. Quả thật dân Do Thái là một vườn nho được Chúa trồng, chăm sóc từng li từng tí. Từ rào dậu chung quanh đến xây tháp canh giữ. Từ xây bồn ép nho đến tưới bón cắt tỉa. Nhưng sự thương yêu của Chúa được đáp lại bằng sự phản bội. Người Do Thái không công nhận quyền làm chủ của Chúa. Họ giết các tiên tri được sai đến dạy dỗ họ. Họ còn giết cả Chúa Giêsu là Con Một Thiên Chúa để chiếm lấy vườn nho làm của riêng họ. Nhưng họ có biết đâu rằng nếu để Chúa là chủ thì vườn nho còn được bảo vệ, được chăm sóc và họ còn được hưởng hoa lợi. Nhưng từ chối quyền làm chủ của Chúa, vườn nho rơi vào cảnh hoang tàn, đổ nát, không còn hoa trái. Và vì thế cuộc đời họ cũng bị diệt vong.
Câu chuyện vườn nho không chỉ nói với người Do Thái mà còn nói với tất cả chúng ta. Vườn nho đó là Nước Chúa, là Giáo Hội, là gia đình, là trường học. Chúng ta là những cây nho non mơn mởn được Chúa chăm sóc tưới bón trong tình thương bao la của cha mẹ, trong sự tận tâm của thày cô giáo, trong sự nhiệt thành quên mình của các linh mục, tu sĩ nam nữ. Chúa đặt lương tâm như tháp canh để cảnh báo những nguy cơ đe dọa tàn phá vườn nho. Để ngăn chặn thú dữ tàn phá, trẻ con nghịch ngơm, kẻ thù quấy phá, Chúa cẩn thận rào dậu vườn nho. Rào dậu là đặt ra những quy tắc luật lệ. Kỷ luật là phên dậu vững chắc bảo vệ những cây nho còn non yếu, bảo vệ hoa lợi khỏi kẻ thù đến phá hoại. Kỷ luật giúp bảo vệ cuộc đời của các con. Không chỉ bảo vệ sự sống mà còn tất cả những hoa trái tốt đẹp của sự sống. Bảo vệ tương lai của các con. Chúa xây bồn ép nho. Bồn ép nho là nơi làm việc. Quả nho phải trải qua quá trình ép, lọc, ủ mới lên men thành thứ rượu nho thơm lừng làm đẹp cho xã hội. Cũng vậy các con phải lao động vất vả qua nhiều công đoạn mới trở nên hữu ích cho Giáo Hội và cho xã hội. Có thể nói cuộc đời của mỗi người các con là một kỳ quan về tình yêu thương của Chúa. Chúa tạo dựng nên các con để các con được hạnh phúc. Chúa đã định sẵn cho các con một định mệnh tốt đẹp cao quý trong thánh ý Chúa.
Tiếc là có nhiều người không hiểu được điều đó, nên đã chối bỏ quyền Chúa làm chủ đời mình. Vì xua đuổi Chúa nên ma quỷ đã xâm nhập cuộc đời họ. Có nhiều người đã bỏ tháp canh lương tâm nên không còn tỉnh thức trước những nguy cơ đe dọa tàn phá sự sống. Có nhiều người đã phá đổ những phên dậu kỷ luật, biến vườn nho tâm hồn thành bãi đất hoang mặc cho mọi người chà đạp, tàn phá. Có nhiều người đã bỏ quên bồn ép nho, không chịu làm việc, chỉ rong chơi ngày tháng nên cả cuộc đời tiêu tốn biết bao sự thương yêu, tiền bạc, công sức của cha mẹ, thày cô giáo, các bề trên trong Giáo Hội mà không sinh được hoa trái gì cho cuộc đời.
Nếu Thiên Chúa luôn luôn ban ơn và hướng dẫn hầu đem lại cho con người hạnh phúc, thì con người lại khước từ và phản bội Chúa. Thái độ của những người tá điền cũng là thái độ của con người nói chung, nhất là của những tội nhân. Nhiều lần chúng ta khước từ lời mời gọi của Chúa. Thay vì làm theo ý Chúa thì chúng ta lại làm theo ý mình, thậm chí làm những điều trái ngược với lời dạy của Người.
Như thế, hình ảnh vườn nho diễn tả cuộc sống trần gian của chúng ta. Thiên Chúa đã đặt chúng ta trong “vườn-cuộc-đời”. Ngài thường xuyên chăm sóc, tỉa cảnh để chúng ta đem lại những hoa thơm trái ngọt cho đời.. “Tôi những mong trái tốt, sao nó sinh nho dại… Chúa chỉ mong con người sống công bình, mà chỉ thấy toàn là đổ máu; đợi chờ họ làm điều chính trực, mà chỉ nghe vẳng tiếng khóc than”.
Cả bài Sách Thánh trích ngôn sứ Isaia cũng như bài Tin Mừng của Chúa nhật này đều có phần kết không mấy sáng sủa: đó là những lời cảnh cáo và trừng phạt vì một lối sống bất nhân, thiếu đạo đức, lỗi công bằng. Phải chăng cả hai bài đọc Lời Chúa này đều diễn tả thực trạng của xã hội hôm nay: đó là sự bất trung và coi nhẹ Thượng đế cũng như các giá trị thần linh. Giống như những tá điền bất lương, con người hôm nay muốn thay thế vị trí của Thiên Chúa. Họ còn dám coi mình là thượng đế, có thể giải đáp được mọi vấn nạn và đáp ứng mọi nhu cầu của con người. Những thông tin thời sự gần đây cho thấy nhà cầm quyền Trung Quốc vẫn tiếp tục thi hành chiến dịch đập phá nhà thờ, xúc phạm các nơi thiêng thánh của các tôn giáo, trong đó có những nơi thờ tự thiêng liêng của Phật giáo đã tồn tại trên ngàn năm. Theo một nguồn tin cho biết, trong năm 2019, chính quyền Trung Quốc đã triệt hạ khoảng 900 nhà thờ Kitô giáo. Họ còn báng bổ tôn giáo đến nỗi xây nhà vệ sinh trên những nền cũ của nhà thờ, nhà chùa, đốt sách vở tôn giáo và đập phá ảnh tượng. Những hành động phỉ báng thần linh chắc chắn sẽ phải lãnh nhận hậu quả.
Nếu cuộc đời này được sánh như một vườn nho, thì mỗi chúng ta, dù ở địa vị xã hội hay trình độ văn hoá nào, thì cũng đang là người tá điền trong vườn nho đó. Có những tá điền bất trung nhưng chắc chắn cũng có những tá điền tốt lành, nhân hậu, lắng nghe ý kiến và trung thành với chủ của mình. Quả vậy, Thiên Chúa sẽ đến gặp gỡ chúng ta vào lúc cuối đời, để đón tiếp chúng ta như một người Cha. Tuy vậy, một người sống tội lỗi và đầy mưu mô phản loạn không thể xứng đáng ra trình diện trước nhan Chúa. Cũng như ông chủ vườn nho sai con mình đến thu hoa lợi, Thiên Chúa sai Con của Ngài đến để phán xét chúng ta vào ngày tận thế. Chúa Giêsu đã nói về ngày phán xét chung ở tận cùng của lịch sử. Lúc đó, mọi người sẽ bị xét xử về những công việc họ đã làm cũng như về thái độ đối với anh chị em mình, khi họ còn sống trên dương gian.
Ngẫm chuyện xưa để học những bài học cho đời nay, Thánh Phaolô khuyên chúng ta hãy cố gắng sống tốt lành, năng cầu nguyện cùng Thiên Chúa và chuyên tâm thực hành lời Ngài dạy. Thánh nhân nêu cụ thể những thực hành đạo đức như sau: “Những gì chân thật, cao quý, những gì là chính trực tinh tuyền, những gì là đáng mến và đem lại danh thơm tiếng tốt, những gì là đức hạnh đáng khen, thì xin anh em hãy để ý thực hành”. Khi thực hành như thế, sự bình an của Chúa sẽ ở với chúng ta. Những thực hành đó sẽ giúp chúng ta kết hợp với Đức Giêsu và sẽ đạt được sự bình an đích thực là quà tặng của Thiên Chúa dành cho những ai yêu mến Ngài.
Kính thưa anh chị em, chúng ta vừa bước vào tháng Mân Côi. Mỗi khi Đức Mẹ hiện ra tại một nơi nào, Mẹ thường gửi đến cho nhân loại thông điệp sám hối và lời mời gọi đọc kinh Mân Côi. Đó cũng chính là thông điệp của Chúa Giêsu, vì Chúa Giêsu đã khởi đầu sứ vụ rao giảng Tin Mừng bằng lời mời gọi sám hối. Khi đọc kinh Mân Côi là chúng ta cùng với Đức Trinh nữ Maria suy niệm cuộc đời và giáo huấn của Chúa Cứu thế. Vì vậy, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II gọi kinh Mân Côi là cuốn Tân Ước rút gọn. Vị Giáo Hoàng người Ba Lan cũng quả quyết: Kinh Mân Côi là kinh cầu nguyện mà ngài ưa thích nhất. Vào thế kỷ 13, nhờ kinh Mân Côi, mà Giáo Hội được cứu khỏi cơn khủng hoảng và những mâu thuẫn. Trong tháng này, chúng ta hãy suy niệm kinh Mân Côi với tâm tình của Đức Mẹ, để qua Đức Mẹ, chúng ta đến với Chúa Giêsu. Hai mươi mầu nhiệm Mân Côi giúp chúng ta chiêm ngưỡng Chúa Giêsu, đồng thời học hỏi nơi Người sự khiêm nhường, vâng lời và phó thác nơi Thánh ý Chúa Cha. Trong tất cả các mầu nhiệm ấy, Đức Trinh nữ luôn hiện diện để lắng nghe, suy niệm và thực thi Lời Chúa. Cùng với Chúa Giêsu, Mẹ đã thông phần đau khổ và đã đạt được ngành thiên tuế của phúc tử đạo. Ước chi mỗi chúng ta biết sống các mầu nhiệm Mân Côi như Đức Mẹ, để cùng với Mẹ hưởng vinh quang Thiên quốc.
Mảnh đất của ai?
Có một vị vua nọ vô cùng kiêu hãnh về lãnh thổ rộng lớn của mình. Một ngày kia, ông dẫn các thần dân và các triết gia lên đỉnh núi cao nhất trong quốc gia, chỉ tay về phía những cánh đồng bạt ngàn, những dòng sông cuồn cuộn và những dãy núi trùng điệp rồi tự hào tuyên bố:
– "Hãy nhìn xem! Tất cả đất đai, tài nguyên và muôn dân dưới bầu trời này đều thuộc về ta. Ta là chủ nhân duy nhất của mảnh đất này!"
Mọi người xung quanh đều xì xầm ca ngợi uy quyền của đức vua. Tuy nhiên, ở cuối đoàn người có một vị đạo sĩ già chỉ mỉm cười lặng lẽ. Đức vua nhận ra và tiến lại gần, vẻ mặt không hài lòng hỏi:
– "Trạng thái của ngươi là sao? Lẽ nào ngươi nghi ngờ quyền làm chủ của ta trên dải đất này?"
Vị đạo sĩ không đáp trực tiếp. Ông cúi xuống, nhặt một nắm đất dưới chân lên, áp sát vào tai mình như thể đang lắng nghe điều gì đó rất chăm chú.
Đức vua ngạc nhiên hỏi:
– "Ngươi đang làm cái trò gì thế?"
Vị đạo sĩ ngước mắt nhìn vua rồi ôn tồn nói:
– "Tâu Bệ hạ, thần đang ghé tai nghe xem nắm đất này nói gì."
– "Vậy nó nói gì với ngươi?" – Đức vua tò mò.
Vị đạo sĩ đáp:
– "Nắm đất nhỏ bé này nói với thần rằng: 'Đức vua của ngươi thật đáng thương khi nghĩ rằng ông ấy sở hữu ta. Trước ông ấy, đã có hàng trăm vị vua khác đứng trên mảnh đất này và tuyên bố ta là của họ. Nhưng rồi tất cả họ đều đã nằm sâu dưới lòng đất, còn ta thì vẫn ở đây. Rốt cuộc, không phải con người sở hữu đất đai, mà chính đất đai mới là nơi tiếp nhận xác thân con người'."
Đức vua lặng người đi. Lần đầu tiên trong đời, ông nhận ra sự bé nhỏ của bản ngã và sự ảo tưởng về quyền sở hữu của mình.
Từ "Chủ nhân" trở về đúng vị trí "Người quản lý". Trong dụ ngôn, các tá điền đã quên mất họ chỉ là người thuê vườn. Khi lòng tham nổi lên, họ muốn biến mình thành chủ nhân bằng cách loại trừ người đại diện và chính đứa con thừa tự. Trong câu chuyện trên, vị vua cũng rơi vào cái bẫy tương tự khi coi tài nguyên và sự sống là của riêng mình. Chúng ta cần nhận ra rằng thân xác, tài năng, hoàn cảnh sống và cơ hội tu học chỉ là những gì ta được cho mượn để trổ sinh hoa trái, chứ không phải tài sản vĩnh cửu để bản ngã tung hoành.Khi nhận ra mình chỉ là một tá điền hay một khách trọ trên đời, con người sẽ chuyển từ tâm lý đòi hỏi hay chiếm đoạt sang tâm lý biết ơn và dâng hiến. Hoa trái mà Ông Chủ là Thiên Chúa mong muốn thu hoạch từ vườn nho cuộc đời chúng ta không phải là quyền lực hay danh vọng, mà là lòng từ bi, sự khiêm nhường, tình yêu thương và sự tỉnh thức trong từng khoảnh khắc.
Xin cho trần gian không còn hạng tá điền gian tham, sát nhân nữa, để mọi người được sống trong nguồn bình an của Chúa. Amen.
Lịch sử phải chăng chỉ là một sự tái diễn khôn ngoan
Là tấn thảm kịch được diễn tả lại mãi mãi muôn đời?
Ðây vườn nho của Chúa,
Mảnh đất này Chúa đã trao cho con.
Ðây vườn nho của Chúa,
Lòng, trí con và tự do này
Tất cả đều do Người ban tặng.
Con lại chiếm cho mình mà không biết thẹn;
Và để chiếm trọn gia tài,
Con lại quyết không nhìn Người Con thừa tự,
Dồn Người vào ngục tối sử xanh.
Thế là Chúa đã chết rồi!
Hoan hô con người!
Một mình sở hữu mọi của cải trần gian!
Vạn tuế con người,
Chỉ mình làm chủ kiếp người và lịch sử!
Chúa liền sai bao sứ giả đến
Ðể thu phần hoa lợi của tình yêu,
Ðem chia sẻ, an bình và công lý.
Thế mà tất cả lại bị đánh đập tơi bời,
Hoặc bị tống giam vào nơi ngục thất,
Hoặc bị tù đày hay là bị giết.
Giêrêmia bị ném đá, Isaia bị xé xác tan tành,
Roméro Giám mục bị bắn gục trước bàn thờ,
Cha Popieluko bị đánh nhừ tử và trấn sâu dưới nước,
Thân thể Cha Jarland đạn ghim lỗ chỗ như tổ ong bầu.
Ôi lạy Ðức Kitô!
Sao Người luôn bị ghét bỏ khinh khi,
Bị miệt thị và đóng đinh vào thập giá!
Xin ban cho con tâm hồn hiểu biết
Gương mù này của thập giá tình yêu.
Hiểu biết hơn sự ngoan cố của con người
Không cộng tác làm vườn nho của Chúa;
Xin cho con luôn nghiệm ra rằng:
Mọi viên đá nào bị loại bỏ
Ðều trở nên viên đá góc tường,
Cho thế nhân hưởng nguồn ơn cứu độ.
Ôi lạy Ðức Kitô phục sinh!
Ngài là Con Thừa Tự của Trời, Ðất mới
Xin mở mắt con để con thấy rõ
Qua gian lao của những bậc tôi trung,
Qua cái chết của các ngôn sứ,
Chúa đang thực hiện công trình của Chúa,
Công trình kỳ diệu còn khuất mắt chúng con.
Lạy Đức Mẹ Mân Côi rất mến yêu, Mẹ là Nữ Vương Hòa Bình và là Mẹ Rất Tốt Lành của chúng con,
Chúa đã trao ban Mẹ cho nhân loại như một mẫu gương tuyệt hảo của niềm tin, lòng cậy và tình mến. Qua Chuỗi Hạt Mân Côi cực thánh, Mẹ đã ban cho chúng con một phương thế linh diệu để gắn kết tâm hồn với Chúa Giêsu, Con Mẹ. Giờ đây, quy tụ trong phòng dâng kinh Hồng Ân Thiên Chúa, chúng con xin dâng lên Mẹ lòng biết ơn chân thành và tình mến con thảo dạt dào.
Lạy Mẹ Maria, Ngài thấu suốt những yếu đuối và lơ là của chúng con:
Đôi khi chúng con chỉ biết chạy đến với Chuỗi Hạt khi gặp gian truân, đau khổ, chứ chưa thật sự yêu mến và khao khát suy niệm các Bí tích Mân Côi hằng ngày.
Lạy Mẹ Rất Thánh, xin dắt tay và ban ơn biến đổi cho chúng con:
Xin ban cho chúng con lòng yêu mến tha thiết Chuỗi Hạt Mân Côi, để mỗi lời Kính Mừng chúng con cất lên trở thành những đoá hoa hồng ngát hương dâng về Mẹ, và là nguồn sức mạnh chữa lành tâm hồn chúng con.
Xin dạy chúng con sống tinh thần Mân Côi trong đời thường: biết thưa tiếng "Xin Vâng" khi đối diện với ý Chúa; biết khiêm nhường, phục vụ như Mẹ trong Mùa Vui; biết hy sinh, vác thập giá trong Mùa Thương; và biết giữ vững niềm hy vọng, hướng về quê Trời trong Mùa Sáng và Mùa Mừng.
Xin Mẹ dùng Chuỗi Hạt Mân Côi liên kết mọi thành viên trong phòng HATC và từng mái ấm gia đình chúng con trong sự hòa thuận, yêu thương và bình an.
Lạy Mẹ Mân Côi, xin gìn giữ chúng con luôn dưới áo che chở dịu hiền của Mẹ. Xin cho cuộc đời chúng con trở thành một Chuỗi Hạt Mân Côi sống động, luôn tỏa lan hương thơm đạo đức và Lòng Thương Xót của Chúa cho mọi người xung quanh.
Lạy Đức Mẹ Mân Côi, cầu cho chúng con. Amen.
Con cám ơn Đức Chúa trời là Chúa lòng lành vô cùng, chẳng bỏ con, chẳng để con không đời đời mà lại sinh ra con, cho con được làm người, cùng hằng gìn giữ con hằng che chở con, lại cho ngôi hai xuống thế làm người, chuộc tội chịu chết trên Cây Thánh Giá vì con, lại cho con được Đạo Thánh Đức Chúa Trời cũng chịu nhiều ơn nhiều phép Hội Thánh nữa, và đã cho phần xác con (ngày/đêm) hôm nay được mọi sự lành, lại cứu lấy con kẻo phải chết tươi ăn năn tội chẳng kịp.
Vậy các Thánh ở trên nước Thiên Đàng, cám ơn Đức Chúa Trời thế nào, thì con cùng hợp cùng các Thánh mà dâng lên Chúa, cùng cám ơn như vậy. Amen
22. Kinh Trông Cậy và Các Câu Lạy: (Mời Sophie)
Chúng con trông cậy rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin chớ chê chớ bỏ lời chúng con nguyện, trong cơn gian nan thiếu thốn, Đức Nữ Đồng Trinh hiển vinh sáng láng.
Hằng chữa chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen
Thưa: Lạy rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu.
Đáp: Thương xót chúng con.
Thưa: Lạy Trái Tim cực thanh cực tịnh rất Thánh Đức Bà Maria.
Đáp: Cầu cho chúng con.
Thưa: Lạy Ông thánh Giuse là bạn thanh sạch Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh.
Đáp: Cầu cho chúng con.
Thưa: Các Thánh Tử Vì Đạo nước Việt Nam.
Đáp: Cầu cho chúng con.
Thưa: Nữ Vương ban sự bình an.
Đáp: Cầu cho chúng con.
Lạy Đức Trinh Vương Hòa Bình là Mẹ thương xót, xin ban ơn cải thiện và thánh hóa dân tộc Việt Nam nhỏ bé chúng con.
Hỡi các Thánh Tử Đạo Việt Nam, xin cầu bầu Chúa, Mẹ ban ơn thánh hóa đặc biệt các Chủ Chăn dân tộc Việt Nam.
Xin Đức Trinh Nữ Maria cùng Thánh Tử chúc lành cho chúng con. Amen.
Xin Thiên Chúa toàn năng ban phúc lành cho tất cả chúng ta, xin Người che chở chúng ta khỏi sự dữ và dẫn đưa tới cuộc sống muôn đời. Amen.
Nhân danh Cha † và Con † và Thánh Thần †. Amen
Giờ sinh hoạt tìm hiểu Kinh Thánh
Chương 37 - Sách Sáng Thế
1 Ông Gia-cóp sống trong đất mà cha của ông đã trú ngụ, là đất Ca-na-an.
IV. SỰ TÍCH ÔNG GIU-SE
Ông Giu-se và các anh
2 Sau đây là gia đình ông Gia-cóp. Giu-se được mười bảy tuổi thì đi chăn chiên dê với các anh. Khi ấy cậu còn trẻ, cậu đi với các con trai bà Bin-ha và các con trai bà Din-pa, là các bà vợ của cha cậu. Cậu mách cha tiếng đồn không hay về họ.
3 Ông Ít-ra-en yêu Giu-se hơn tất cả các con, vì ông đã già mới sinh được cậu, và ông may cho cậu một áo chùng dài tay.4 Các anh cậu thấy cha yêu cậu hơn tất cả các anh, thì sinh lòng ghét cậu và không thể nói năng tử tế với cậu.
5 Giu-se chiêm bao, cậu thuật lại cho các anh, khiến họ càng ghét cậu thêm.6 Cậu nói với họ: “Xin nghe em kể giấc chiêm bao của em.7 Em thấy chúng ta đang bó những bó lúa ở giữa đồng, thì bó lúa của em vươn dậy, đứng thẳng lên, còn những bó lúa của các anh bao quanh và sụp xuống lạy bó lúa của em.”8 Các anh bảo cậu: “Mày muốn làm vua làm chúa thống trị chúng tao sao?” Và họ càng ghét cậu thêm vì những chiêm bao và những lời nói của cậu.9 Một lần khác cậu lại chiêm bao và kể cho các anh. Cậu nói: “Em lại chiêm bao. Em thấy mặt trời, mặt trăng và mười một ngôi sao đang sụp xuống lạy em.”10 Cậu kể lại cho cha và các anh, nhưng cha cậu mắng cậu và nói: “Giấc chiêm bao mày đã thấy là gì? Tao, mẹ mày và các anh mày lại phải đến sụp xuống đất lạy mày sao?”11 Các anh ghen với cậu, còn cha cậu thì ghi nhớ điều ấy.
Ông Giu-se bị các anh bán
12 Các anh cậu đã đi chăn chiên dê của cha họ ở Si-khem.13 Ông Ít-ra-en bảo Giu-se: “Các anh con đang chăn chiên dê ở Si-khem phải không? Lại đây, cha sai con đến với các anh.” Cậu thưa: “Dạ, con đây!”14 Ông bảo cậu: “Con hãy đi xem các anh con có được yên lành không, xem chiên dê có được yên lành không, rồi đem tin về cho cha.” Rồi ông sai cậu đi từ thung lũng Khép-rôn, và cậu đến Si-khem.
15 Có người gặp thấy cậu đi lang thang ngoài đồng; người đó hỏi cậu rằng: “Anh tìm gì đấy?”16 Cậu đáp: “Tôi đang tìm các anh tôi. Xin làm ơn chỉ cho tôi biết họ đang chăn ở đâu.”17 Người đó nói: “Họ đã lên đường đi khỏi đây, vì tôi có nghe họ nói: ‘Chúng ta đi Đô-than nào!’” Giu-se theo các anh và tìm thấy họ ở Đô-than.
18 Họ thấy cậu từ xa, và trước khi cậu tới gần họ thì họ lập mưu giết chết cậu.19 Họ bảo nhau: “Thằng tướng chiêm bao đang đến kia!20 Bây giờ, nào ta giết và ném nó xuống một cái giếng. Ta sẽ nói là một thú dữ đã ăn thịt nó. Rồi ta sẽ thấy các chiêm bao của nó đi tới đâu!”
21 Nghe thấy thế, Rưu-vên tìm cách cứu em khỏi tay họ; cậu nói: “Ta đừng đụng tới mạng sống nó.”22 Rưu-vên bảo họ: “Đừng đổ máu! Cứ ném nó xuống cái giếng kia trong sa mạc, nhưng đừng giơ tay hại nó.” Cậu có ý cứu em khỏi tay họ và đưa về cho cha.23 Vậy khi Giu-se đến chỗ các anh, thì họ lột áo chùng của cậu, chiếc áo chùng dài tay cậu đang mặc.24 Họ túm lấy cậu và ném xuống cái giếng; giếng đó cạn, không có nước.25 Rồi họ ngồi xuống dùng bữa.
Ngước mắt lên, họ thấy một đoàn người Ít-ma-ên đang từ Ga-la-át tới. Lạc đà của những người này chở nhựa thơm, nhũ hương và mộc dược để đưa xuống Ai-cập.26 Giu-đa nói với các anh em: “Ta giết em và phủ lấp máu nó, nào có ích lợi gì?27 Thôi, ta hãy bán nó cho người Ít-ma-ên, nhưng đừng động tay tới nó, vì nó là em ta, là ruột thịt của ta.” Các anh em nghe cậu.
28 Những lái buôn người Ma-đi-an đi qua đó kéo Giu-se lên khỏi giếng, rồi bán cậu cho người Ít-ma-ên hai mươi đồng bạc. Những người này đưa Giu-se sang Ai-cập.29 Khi Rưu-vên trở lại giếng thì thấy Giu-se không còn ở dưới giếng nữa. Cậu liền xé áo mình ra.30 Cậu đến nói với các em: “Thằng bé không còn nữa! Còn tôi, tôi biết đi đâu bây giờ!”
31 Họ lấy áo chùng của Giu-se, giết một con dê đực, rồi nhúng áo chùng vào máu.32 Họ gửi người mang cái áo chùng dài tay về cho cha họ và nói: “Chúng con đã thấy cái này. Xin cha nhận ra xem có phải là áo của con cha hay không.”33 Ông nhận ra cái áo và kêu lên: “Áo chùng của con tôi đây! Thú dữ đã ăn thịt nó! Giu-se đã bị xé xác rồi!”34 Ông Gia-cóp xé áo mình ra, quấn áo vải thô ngang lưng và để tang Giu-se lâu ngày.35 Tất cả các con trai con gái ông đến an ủi ông, nhưng ông không chịu cho người ta an ủi; ông nói: “Cha sẽ để tang mà xuống với con cha ở âm phủ.” Và cha cậu khóc thương cậu.
36 Người Ma-đi-an đem bán cậu tại Ai-cập cho ông Pô-ti-pha là thái giám của Pha-ra-ô và là chỉ huy thị vệ.
