"Ai kính sợ Chúa, thì thảo kính cha mẹ".
Bài trích sách Huấn Ca.
Thiên Chúa suy tôn người cha trong con cái; quyền lợi bà mẹ, Người củng cố trên đoàn con. Ai yêu mến cha mình, thì đền bù tội lỗi; ai thảo kính mẹ mình, thì như người thu được một kho tàng. Ai thảo kính cha mình, sẽ được vui mừng trong con cái, khi cầu xin, người ấy sẽ được nhậm lời. Ai thảo kính cha mình, sẽ được sống lâu dài. Ai vâng lời cha, sẽ làm vui lòng mẹ.
Hỡi kẻ làm con, hãy gánh lấy tuổi già cha ngươi,
Đoạn trích này (thường được biết đến từ sách Huấn Ca 3,2-6.12-14) là một trong những giáo huấn sâu sắc nhất của Kinh Thánh về đạo hiếu. Không chỉ dừng lại ở những quy tắc đạo đức thông thường, lời Chúa ở đây mặc khải một "mối liên kết thiêng liêng" giữa Thiên Chúa, cha mẹ và con cái.
1. Ý nghĩa sâu sắc: Cha mẹ là đại diện của Thiên Chúa
Kinh Thánh khẳng định rằng quyền uy và danh dự của cha mẹ không tự nhiên mà có, mà là do Thiên Chúa thiết lập.
Thiên Chúa suy tôn người cha và củng cố quyền bà mẹ: Khi ta tôn trọng cha mẹ, là ta đang tôn trọng trật tự mà Thiên Chúa đã đặt ra.
Mối liên quan đến lời cầu nguyện: Đoạn văn chỉ ra một bí quyết tâm linh: Người thảo kính cha mẹ thì khi cầu nguyện sẽ được Chúa nhậm lời. Lòng hiếu thảo mở ra cánh cửa dẫn đến ơn lành của Ngài.
2. Những bài học quý giá
Đoạn trích đưa ra những "phần thưởng" rất cụ thể và những thái độ cần có:
Sự đền bù tội lỗi: Lòng yêu mến cha mẹ có giá trị như một lễ tế. Thay vì chỉ tìm kiếm những hình thức sám hối xa xôi, việc chăm sóc cha mẹ chính là cách hữu hiệu để "xóa bỏ tội lỗi" và "xây dựng đức công chính".
Tích lũy kho tàng thiêng liêng: Việc thảo kính mẹ được ví như việc "thu được một kho tàng". Đây là thứ tài sản không hư nát, mang lại niềm vui hậu vận (được vui mừng trong con cái mình sau này).
Giá trị của sự kiên nhẫn khi cha mẹ già yếu: Lời Chúa nhắc nhở rất thực tế: "Nếu tinh thần người sa sút... chớ đành khinh dể". Khi cha mẹ già yếu, lú lẫn hay khó tính, đó là lúc lòng hiếu thảo được thử thách cao độ nhất. Đó không còn là bổn phận, mà là sự "rộng lượng" của một người con trưởng thành.
Qua đoạn này, Chúa muốn gửi đến chúng ta ba thông điệp chính:
Đừng đợi đến khi quá muộn: Hãy hiếu thảo khi cha mẹ "còn sống". Sự chăm sóc khi họ già yếu, bệnh tật có giá trị hơn mọi lời ca tụng khi họ đã qua đời.
Lòng hiếu thảo là một khoản "đầu tư" cho tương lai: Cách bạn đối xử với cha mẹ mình hôm nay chính là tấm gương cho con cái bạn mai sau. Bạn gieo gì, bạn sẽ gặt nấy.
Hành động cụ thể hơn lời nói: Thảo kính không chỉ là tình cảm, mà là "gánh lấy tuổi già", là "rộng lượng" trước những khiếm khuyết của người già, và là sự "vâng lời" để đem lại an bình.
Đáp: Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người (x. c. 1).
1) Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người! Công quả tay bạn làm ra bạn an hưởng, bạn được hạnh phúc và sẽ gặp may.
2) Hiền thê bạn như cây nho đầy hoa trái, trong gia thất nội cung nhà bạn. Con cái bạn như những chồi non của khóm ô-liu ở chung quanh bàn ăn của bạn. Đó là phúc lộc dành để cho người biết tôn sợ Đức Thiên Chúa.
3) Nguyện xin Thiên Chúa từ Sion chúc phúc cho bạn, để bạn nhìn thấy cảnh thịnh đạt của Giêrusalem hết mọi ngày trong đời sống của bạn, và để bạn nhìn thấy lũ cháu đoàn con!
Đoạn trích này chính là Thánh vịnh 128, một trong những bài ca tuyệt đẹp về hạnh phúc gia đình trong Kinh Thánh. Nếu đoạn Huấn Ca trước đó nói về bổn phận của con cái, thì Thánh vịnh này phác họa bức tranh về phần thưởng và phúc lộc mà Thiên Chúa dành cho những người xây dựng gia đình trên nền tảng đức tin.
1. Ý nghĩa sâu sắc: Gốc rễ của hạnh phúc là "Kính sợ Thiên Chúa"
Cụm từ "tôn sợ Thiên Chúa" (hay kính sợ Chúa) không có nghĩa là khiếp sợ, mà là lòng tôn kính, yêu mến và đặt Ngài làm trọng tâm của đời sống.
Hạnh phúc từ gốc đến ngọn: Khi một người "ăn ở theo đường lối của Người", phúc đức không chỉ dừng lại ở cá nhân đó mà lan tỏa ra cả gia đình: từ công việc, đến người vợ, rồi đến con cái và cả các thế hệ tương lai.
Mối liên hệ giữa Đạo và Đời: Đoạn kinh thánh này cho thấy Thiên Chúa không tách rời khỏi những nhu cầu trần thế của con người (công việc, cơm ăn áo mặc, con cái). Ngài chúc phúc cho chính những lao nhọc hằng ngày của chúng ta.
2. Những bài học quý giá
Bài học về giá trị của lao động (Câu 1)
"Công quả tay bạn làm ra bạn an hưởng": Đây là hình ảnh của sự bình an. Hạnh phúc không phải là có thật nhiều tiền một cách bất chính, mà là được tận hưởng những gì chính tay mình làm ra trong sự lương thiện. Chúa chúc phúc cho sự cần cù và đôi tay lao động của bạn.
Bài học về vẻ đẹp của người vợ (Câu 2)
"Hiền thê bạn như cây nho đầy hoa trái": Cây nho tượng trưng cho sự mềm mại, sự ngọt ngào và niềm vui. Một người vợ đạo hạnh chính là "trái tim" của gia đình, mang lại sự ấm áp và sức sống cho "nội cung" nhà bạn.
Bài học về sự kế thừa và hy vọng (Câu 2 & 3)
"Con cái bạn như những chồi non của khóm ô-liu": Cây ô-liu là loại cây bền bỉ, sống rất thọ và luôn xanh tươi. Hình ảnh này nói lên sự kỳ vọng vào thế hệ tương lai. Con cái không chỉ là gánh nặng, mà là những "chồi non" đầy sức sống, hứa hẹn một sự kế thừa tốt đẹp.
"Nhìn thấy lũ cháu đoàn con": Đây là ơn phúc về sự trường thọ và sự tiếp nối của dòng tộc.
3. Lời Chúa muốn nhắn nhủ chúng ta là gì?
Qua Thánh vịnh này, Chúa gửi đến chúng ta ba thông điệp chính:
Gia đình là một cộng đoàn được Thiên Chúa chúc phúc: Đừng tìm kiếm hạnh phúc ở đâu xa xôi, hạnh phúc nằm ngay trong mái ấm, nơi bàn ăn, nơi sự hiệp nhất giữa vợ chồng và con cái khi có Chúa hiện diện.
Đức tin là bảo hiểm cho hạnh phúc: Khi bạn sống đúng đạo nghĩa và làm việc lương thiện ("ăn ở theo đường lối của Người"), Chúa sẽ bảo vệ thành quả lao động của bạn và cho bạn được "gặp may" (được hưởng sự bình an).
Tầm quan trọng của sự sum họp: Hình ảnh "chung quanh bàn ăn" gợi lên sự hiệp thông. Lời Chúa nhắc nhở chúng ta hãy trân trọng những bữa cơm gia đình, vì đó là lúc phúc lộc của Ngài đổ xuống rõ rệt nhất.
"Về đời sống gia đình trong Chúa".
Bài trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôxê.
Anh em thân mến, như những người được chọn của Thiên Chúa, những người thánh thiện và được yêu thương, anh em hãy mặc lấy những tâm tình từ bi, nhân hậu, khiêm cung, ôn hoà, nhẫn nại, chịu đựng lẫn nhau, và hãy tha thứ cho nhau nếu người này có chuyện phải oán trách người kia. Như Chúa đã tha thứ cho anh em, anh em cũng hãy tha thứ cho nhau.
Và trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây ràng buộc điều toàn thiện. Nguyện cho bình an của Chúa Kitô làm chủ trong lòng anh em, sự bình an mà anh em đã được kêu gọi tới để làm nên một thân thể. Anh em hãy cảm tạ Thiên Chúa. Nguyện cho lời Chúa Kitô cư ngụ dồi dào trong anh em. Với tất cả sự khôn ngoan, anh em hãy học hỏi và nhủ bảo lẫn nhau. Hãy dùng những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca của Thần khí, cùng với lòng tri ân, để hát mừng Thiên Chúa trong lòng anh em. Và tất cả những gì anh em làm, trong lời nói cũng như trong hành động, tất cả mọi chuyện, anh em hãy làm vì danh Chúa Giêsu Kitô, nhờ Người mà tạ ơn Thiên Chúa Cha.
Hỡi các bà vợ, hãy phục tùng chồng trong Chúa cho phải phép. Hỡi những người chồng, hãy yêu thương vợ mình, đừng đay nghiến nó. Hỡi những người con, hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là đẹp lòng Chúa. Hỡi những người cha, đừng nổi cơn phẫn nộ với con cái, kẻo chúng nên nhát đảm sợ sệt.
Thư gửi tín hữu Côlôxê (3,12-21) là một trong những đoạn văn hay nhất nói về "Kỹ năng sống đạo trong gia đình". Nếu Thánh vịnh 128 vẽ nên bức tranh hạnh phúc, thì Thánh Phaolô ở đây chỉ cho chúng ta "công thức" để tạo ra hạnh phúc đó thông qua cách đối nhân xử thế hằng ngày.
Dưới đây là ý nghĩa sâu sắc và những bài học thực hành:
Thánh Phaolô không nhìn gia đình như những cá nhân sống chung một mái nhà, mà là một "thân thể" nơi mỗi người đều có sự liên đới tâm linh.
Mặc lấy tâm tình của Chúa: Thánh nhân dùng từ "mặc lấy" (như mặc quần áo). Điều này có nghĩa là sự nhân hậu, khiêm cung, nhẫn nại không phải tự nhiên mà có; chúng ta phải chủ động chọn lựa "mặc" chúng vào mỗi sáng khi đối diện với người thân.
Đức ái là dây ràng buộc: Trong một gia đình, mỗi người một tính cách. Chỉ có "tình yêu thương" mới là chất keo siêu nhiên gắn kết những khác biệt đó thành một khối "toàn thiện".
Làm mọi việc vì danh Chúa: Đây là chìa khóa tâm linh. Khi bạn chăm sóc cha mẹ bệnh tật, khi chồng nhường vợ, khi con vâng lời... nếu làm vì "Danh Chúa Giêsu", thì những việc tầm thường hằng ngày đều trở nên thiêng liêng và có giá trị cứu rỗi.
Sự tha thứ là cốt lõi: "Như Chúa đã tha thứ cho anh em, anh em cũng hãy tha thứ cho nhau". Gia đình không phải là nơi của những người hoàn hảo, mà là nơi của những người biết tha thứ.
Lời nói và âm nhạc tâm linh: Khuyên nhủ nhau bằng thánh vịnh, thánh ca. Điều này nhắc nhở chúng ta thay vì cằn nhằn, hãy dùng những lời lẽ thanh cao, tốt đẹp để nuôi dưỡng tâm hồn nhau.
Sự hài hòa trong quyền hạn và bổn phận:
Vợ chồng: Sự "phục tùng" và "yêu thương" ở đây đi đôi với nhau. Chồng yêu vợ đến mức hy sinh, thì vợ phục tùng chồng trong sự nể trọng. Đặc biệt, lời nhắc "đừng đay nghiến" rất thấm thía trong đời sống hôn nhân.
Cha mẹ và con cái: Chúa dạy con cái vâng lời, nhưng cũng dạy cha mẹ "đừng nổi cơn phẫn nộ". Bài học ở đây là: giáo dục bằng quyền uy áp đặt sẽ làm con cái "nhát đảm sợ sệt". Giáo dục đúng nghĩa phải dựa trên sự ôn hòa.
Qua lời Thánh Phaolô, Chúa muốn nhắn nhủ gia đình bạn:
Lòng biết ơn (Cảm tạ): Thánh Phaolô nhắc đi nhắc lại từ "tạ ơn". Khi chúng ta sống trong tâm thế biết ơn Chúa, chúng ta sẽ dễ dàng trân trọng người thân bên cạnh mình hơn, dù họ còn nhiều khiếm khuyết.
"Hãy đem Con Trẻ và mẹ Người trốn sang Ai-cập".
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi các đạo sĩ đã đi rồi, thiên thần Chúa hiện ra với ông Giuse trong lúc ngủ và bảo ông: "Hãy thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và ở đó cho tới khi tôi báo lại ông, vì Hêrôđê sắp sửa tìm kiếm Hài Nhi để sát hại Người".
Ông thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người lên đường trốn sang Ai-cập đang lúc ban đêm. Ông ở lại đó cho tới khi Hêrôđê băng hà, hầu làm cho trọn điều Chúa dùng miệng tiên tri mà phán rằng: "Ta gọi con Ta ra khỏi Ai-cập".
Bấy giờ Hêrôđê thấy mình bị các đạo sĩ đánh lừa, nên nổi cơn thịnh nộ và sai quân đi giết tất cả con trẻ ở Bêlem và vùng phụ cận, từ hai tuổi trở xuống, tính theo thời gian vua đã cặn kẽ hỏi các đạo sĩ. Thế là ứng nghiệm lời tiên tri Giêrêmia đã nói: Tại Rama, người ta nghe những tiếng khóc than nức nở, đó là tiếng bà Rakhel than khóc con mình, bà không chịu cho người ta an ủi bà, vì các con bà không còn nữa.
Khi Hêrôđê băng hà, thì đây thiên thần Chúa hiện ra cùng Giuse trong giấc mơ bên Ai-cập và bảo: "Hãy chỗi dậy, đem Con Trẻ và mẹ Người về đất Israel, vì những kẻ tìm hại mạng sống Người đã chết". Ông liền chỗi dậy, đem Con Trẻ và mẹ Người về đất Israel.
Nhưng nghe rằng Arkhêlao làm vua xứ Giuđa thay cho Hêrôđê là cha mình, thì Giuse sợ không dám về đó. Được báo trong giấc mộng, ông lánh sang địa phận xứ Galilêa, và lập cư trong thành gọi là Nadarét, để ứng nghiệm lời đã phán qua các tiên tri rằng: "Người sẽ được gọi là Nadarêô".
Đoạn Tin Mừng này (Mt 2,13-15.19-23) không chỉ là một tường thuật lịch sử về cuộc tị nạn của Thánh Gia, mà còn chứa đựng những thông điệp cực kỳ mạnh mẽ về sự quan phòng của Chúa và đức vâng phục trong nghịch cảnh.
Dưới đây là ý nghĩa sâu sắc và những bài học hành động để chúng ta "đẹp lòng Chúa mọi đàng":
1. Ý nghĩa sâu sắc: Thiên Chúa đồng hành trong gian nan
Thiên Chúa bảo vệ kẻ yếu thế: Giữa một bối cảnh đầy bạo lực và quyền lực đen tối của Hêrôđê, Thiên Chúa không dùng quyền năng hủy diệt vua ác ngay lập tức. Ngài chọn con đường khiêm hạ: dẫn đưa Con Ngài đi tị nạn. Điều này cho thấy Chúa luôn hiện diện và bảo vệ chúng ta ngay cả trong những lúc chúng ta cảm thấy mình yếu thế và bị đe dọa nhất.Thánh Giuse – Người bảo vệ thầm lặng: Thánh Giuse là hình mẫu của một người cha có trách nhiệm. Ngài nhạy bén với tiếng Chúa và sẵn sàng hành động ngay lập tức để bảo vệ những người mình yêu thương.
Sự ứng nghiệm lời hứa: Việc đi sang Ai Cập và trở về Nadarét không phải là ngẫu nhiên, mà là sự ứng nghiệm chương trình cứu độ của Chúa. Ngay cả trong sự hỗn loạn, Chúa vẫn đang thực hiện kế hoạch của Ngài.
2. Lời Chúa muốn nói với chúng ta là gì?
Đừng sợ hãi trước những "Hêrôđê" của thời đại: Những khó khăn, bệnh tật, hay sự bất công có thể làm ta khiếp sợ, nhưng Chúa luôn có lối thoát cho những ai đặt niềm tin nơi Ngài.
Hãy nhạy bén với tiếng Chúa: Chúa thường nói với chúng ta trong sự thinh lặng, trong "giấc ngủ" (sự bình tâm) hoặc qua những biến cố. Vấn đề là ta có đủ tỉnh thức để nghe và hành động hay không.
Hạnh phúc không phải là không có sóng gió: Gia đình Thánh Gia là gia đình thánh nhất, nhưng cũng phải trải qua cảnh tị nạn, đêm tối và sợ hãi. Sự thánh thiện không miễn trừ đau khổ, nhưng cho chúng ta sức mạnh để vượt qua đau khổ.
3. Chúng ta phải hành động như thế nào để "Đẹp lòng Chúa mọi đàng"?
Dựa trên mẫu gương của Thánh Giuse và Đức Mẹ trong đoạn này, chúng ta cần thực hiện 3 hành động cụ thể:
A. Vâng phục tức thì và không trì hoãn
Hành động: Khi nhận ra điều gì là đúng, là ý Chúa (như việc phải xin lỗi, phải tha thứ, hay phải thay đổi một thói quen xấu), hãy làm ngay "đang lúc ban đêm" như Thánh Giuse. Đừng chần chừ hay lý luận với Chúa khi Ngài mời gọi chúng ta làm điều lành.
B. Bảo vệ sự sống và những người yếu thế
Hành động: Trong gia đình, hãy là người bảo vệ "Con Trẻ" (những tâm hồn non nớt, những người yếu đuối). Đẹp lòng Chúa nhất là khi chúng ta dám hy sinh sự an nhàn của mình để che chở cho cha mẹ già yếu hoặc con cái đang gặp khó khăn, giống như cách Thánh Giuse bảo vệ Chúa Giêsu.
C. Bình tĩnh và khôn ngoan trước nghịch cảnh
Hành động: Khi gặp "sóng gió" (như lúc Thánh Giuse nghe tin vua mới cũng độc ác nên không dám về Giuđa), đừng hoảng loạn. Hãy biết "lánh sang" những lựa chọn khôn ngoan hơn, tìm kiếm sự chỉ dẫn của Chúa qua cầu nguyện để tìm ra con đường bình an nhất cho gia đình.
Hãy là một "Thánh Giuse" trong gia đình: Kiên nhẫn, thầm lặng, cầu nguyện và tin rằng Chúa sẽ chỉ lối cho gia đình thoát khỏi "cơn thịnh nộ" của cái tôi và sự cố chấp.
Sóng gió tị nạn chỉ là tạm thời, cuối cùng Chúa cũng sẽ dẫn đưa gia đình về lại "Nadarét" – nơi của sự bình an và lao động thánh thiện.
Dưới đây là lời cầu nguyện xin ơn Nhạy bén và Vâng phục theo gương Thánh Giuse. Lời nguyện này giúp củng cố đức tin rằng dù trong đêm tối của thử thách, Chúa vẫn luôn dẫn dắt gia đình chúng ta.
Lời Cầu Nguyện: Theo Bước Chân Thánh Giuse
"Lạy Thiên Chúa là Cha toàn năng,
Chúa đã chọn Thánh Giuse làm người bảo vệ thầm lặng cho Thánh Gia trong những lúc ngặt nghèo nhất. Hôm nay, con xin hiệp ý cùng bạn con, dâng lên Chúa những nỗi lo toan và sóng gió trong gia đình bạn ấy.
1. Xin ơn Tỉnh thức: Như Thánh Giuse đã nghe thấy tiếng Thiên thần trong giấc ngủ, xin cho bạn con và cả cha mẹ bạn ấy có một tâm hồn nhạy bén. Xin đánh thức lương tâm, để mỗi người nhận ra ý Chúa giữa những ồn ào của sự nóng giận và tự ái.
2. Xin ơn Can đảm hành động: Xin cho bạn con sức mạnh để 'chỗi dậy' ngay trong đêm tối của thử thách. Cho bạn ấy sự kiên nhẫn để bảo vệ bình an gia đình, và cho cha mẹ bạn ấy sự can đảm để dứt bỏ những 'Hêrôđê' của sự cố chấp, đổ lỗi và kiêu ngạo, để cùng nhau 'trở về đất Israel' – nơi của sự hòa giải và yêu thương.
3. Xin ơn Phó thác: Dẫu con đường phía trước còn nhiều nỗi sợ như khi Thánh Giuse phải lánh sang Nadarét, xin cho gia đình bạn con tin rằng Chúa luôn có một chương trình tốt đẹp phía sau mọi biến cố. Xin cho họ hiểu rằng sóng gió chỉ là tạm thời, còn tình thương của Chúa mới là vĩnh cửu.
Lạy Thánh Giuse, xin gìn giữ gia đình bạn con như ngài đã gìn giữ Chúa Giêsu và Đức Mẹ. Amen."
3 Hành động cụ thể để "Đẹp lòng Chúa mọi đàng" lúc này:
Giữ thinh lặng thánh: Thánh Giuse không nói một lời nào trong suốt đoạn Tin Mừng, ngài chỉ hành động. Đôi khi, việc im lặng trước những lời chỉ trích của cha mẹ và âm thầm cầu nguyện lại có sức mạnh xoay chuyển tâm hồn họ mạnh hơn là tranh luận.
Kiên trì với sự thật: Dám đối diện với sự thật nhưng bằng thái độ ôn hòa nhất. Hãy làm mọi việc "vì danh Chúa Giêsu" như thư Côlôxê đã dạy.
Qua đoạn Tin Mừng về cuộc trốn sang Ai Cập, chúng ta thấy gia đình Thánh Gia đã phải đối diện với những thử thách cực kỳ khắc nghiệt, tương đồng với nhiều khó khăn mà các gia đình hiện đại đang gặp phải.
Dưới đây là những thử thách cụ thể được rút ra từ bản văn:
1. Thử thách về sự an toàn và đe dọa từ quyền lực (Sợ hãi)
Trong bài: Sự đe dọa sát hại từ vua Hêrôđê. Một quyền lực tàn bạo đang tìm cách hủy diệt sự sống của Con Trẻ.
Bài học: Đây là thử thách về nỗi sợ. Trong đời sống, đôi khi chúng ta đối mặt với những "thế lực" áp đảo (bệnh tật, sự bất công, hoặc những áp lực xã hội) khiến chúng ta cảm thấy nghẹt thở và muốn bỏ cuộc.
2. Thử thách về sự xáo trộn đời sống (Sự bất tiện và tị nạn)
Trong bài: Phải rời bỏ nhà cửa, quê hương để sang Ai Cập "đang lúc ban đêm". Đây là một cuộc ra đi không chuẩn bị, không kế hoạch, đối mặt với sự thiếu thốn tại một vùng đất xa lạ.
Bài học: Thử thách khi cuộc sống bị đảo lộn đột ngột (như khi cha mẹ đột ngột lâm bệnh nặng, gia đình phá sản hoặc phải thay đổi môi trường sống). Nó đòi hỏi sự thích nghi cực lớn và lòng can đảm bỏ lại sự tiện nghi.
3. Thử thách về lòng kiên nhẫn và sự chờ đợi
Trong bài: Thiên thần bảo: "Hãy ở đó cho tới khi tôi báo lại". Thánh Giuse không biết mình sẽ ở Ai Cập bao lâu, một tháng hay mười năm.
Bài học: Đây là thử thách về sự bất định. Chúng ta thường muốn mọi việc xong xuôi nhanh chóng (như muốn cha mẹ khỏe ngay, muốn gia đình hết mâu thuẫn ngay), nhưng Chúa lại mời gọi chúng ta phải kiên nhẫn chờ đợi thời điểm của Ngài.
4. Thử thách về sự nhạy bén tâm linh (Tin tưởng vào điều vô hình)
Trong bài: Thánh Giuse chỉ nhận được chỉ dẫn qua "giấc mơ". Ngài phải đặt cược cả mạng sống của vợ con vào một lời báo mộng mà không có bằng chứng hữu hình nào.
Bài học: Thử thách về niềm tin. Khi gặp hoạn nạn, ta dễ nghi ngờ Chúa. Thử thách lớn nhất là có dám tin vào sự quan phòng của Chúa khi mọi thứ xung quanh đều tăm tối hay không.
5. Thử thách về sự thất vọng và đau khổ chung quanh
Trong bài: Tiếng khóc than của bà Rakhel vì các con không còn nữa. Thánh Gia phải ra đi trong tiếng khóc đau thương của những gia đình khác tại Bêlem.
Bài học: Thử thách trước nỗi đau của thế gian. Đôi khi ta cảm thấy bất lực khi nhìn thấy người thân đau đớn hoặc xã hội đầy rẫy khổ đau, khiến ta dễ nảy sinh sự hoài nghi về lòng nhân lành của Chúa.
Kết luận: Chúa muốn chúng ta hành động như thế nào trước thử thách?
Để đẹp lòng Chúa, qua đoạn này Ngài mời gọi chúng ta hành động theo quy tắc "3 T":
Tín thác: Tin rằng sau Ai Cập gian khổ sẽ là một Nadarét bình an, và sau Hêrôđê hung tàn, sự sống của Chúa vẫn sẽ chiến thắng.
Thông điệp cụ thể mà Chúa muốn gửi gắm qua cuộc hành trình gian nan này của Thánh Gia có thể gói gọn trong 4 thông điệp cốt lõi sau đây, áp dụng trực tiếp vào đời sống gia đình và đức tin của mỗi chúng ta:
1. Sự quan phòng của Thiên Chúa không miễn trừ gian nan
Thông điệp này rất quan trọng: Được Chúa chọn không có nghĩa là cuộc đời sẽ bằng phẳng.
Thánh Gia là gia đình thánh đức nhất, nhưng vẫn phải đối mặt với bạo chúa, tị nạn và đêm tối.
Bài học: Khi gia đình bạn gặp sóng gió hay bệnh tật, đừng vội hỏi "Tại sao Chúa bỏ con?", mà hãy tin rằng Chúa đang cùng bạn "trốn sang Ai Cập". Ngài không cất đi thử thách, nhưng Ngài chỉ lối để bạn vượt qua nó.
2. Sự vâng phục là "tấm khiên" bảo vệ gia đình
Thông điệp tập trung vào vai trò của người gia trưởng và sự hiệp nhất.
Thánh Giuse không tranh luận, không than vãn "tại sao lại là Ai Cập?". Ngài chỗi dậy và đi ngay. Chính sự vâng phục tức thì này đã cứu sống Chúa Giêsu.
Bài học: Trong gia đình, khi một người biết hạ mình vâng nghe ý Chúa (thay vì làm theo cái tôi nóng nảy), người đó sẽ trở thành nguồn ơn cứu độ và bình an cho các thành viên còn lại.
3. Cái ác có thể thắng thế tạm thời, nhưng Thiên Chúa làm chủ lịch sử
Vua Hêrôđê quyền lực rồi cũng băng hà, còn Hài Nhi yếu ớt thì vẫn sống và trở về trong vinh quang. Sự hung tàn của con người chỉ có thời hạn, còn kế hoạch của Thiên Chúa là vĩnh cửu.
Bài học: Đừng nản lòng khi thấy sự cố chấp, sự đổ lỗi hay những điều tiêu cực đang bao trùm gia đình người bạn của bạn. "Hêrôđê" (biểu tượng của cái ác và sự cứng lòng) rồi sẽ qua đi, sự thật và tình thương sẽ ở lại.
4. Giá trị của sự thầm lặng và khiêm nhường (Đường lối Nadarét)
Thông điệp về việc chọn lựa một lối sống đạo hạnh kín đáo.
Sau bao biến cố kinh hoàng, Chúa Giêsu không về nơi cung điện hay đền thờ nguy nga, mà về Nadarét – một thành nhỏ bé, tầm thường.
Bài học: Sự hoán cải đích thực không cần phô trương. Nó bắt đầu từ việc bền bỉ sửa đổi mỗi ngày trong âm thầm, từ những việc nhỏ nhặt nhất trong gia đình.
Để sống đúng thông điệp này, bạn và người bạn của mình được mời gọi hành động như sau:
| Tình huống | Hành động đẹp lòng Chúa |
| Khi gặp nghịch cảnh | Không đổ lỗi, trái lại, hãy cầu nguyện xin ơn soi sáng (như giấc mơ của Giuse). |
| Khi nhận ra lỗi lầm | "Chỗi dậy" và thay đổi ngay lập tức, không để sang ngày mai. |
| Khi chăm sóc người đau yếu | Xem đó là sứ mạng bảo vệ "Con Trẻ", làm với tất cả sự kính trọng và yêu thương. |
| Khi đối diện với sự thật | Cam kết thay đổi từng ngày một cách khiêm tốn như cuộc sống tại Nadarét. |
1. Câu châm ngôn về sự Tín thác (Dành cho người đang gặp thử thách)
"Sóng gió không phải để nhấn chìm, mà để ta học cách bước đi cùng Chúa trong đêm tối."
2. Câu châm ngôn về sự Vâng phục (Dành cho người cần ơn hoán cải)
"Chỉ cần chỗi dậy và vâng nghe ý Chúa, mọi nẻo đường tị nạn đều dẫn tới bến bờ bình an."
3. Câu châm ngôn về Gia đình (Dành cho người bạn của bạn)
"Gia đình đẹp lòng Chúa không phải là gia đình không có biến cố, mà là nơi mọi người dám cùng nhau vượt qua đêm tối bằng tình thương và sự thật."
Một hành động nhỏ bạn có thể làm ngay:
Bạn hãy chọn một câu mà bạn thấy tâm đắc nhất, gửi cho người bạn của mình và kèm theo lời nhắn: "Hôm nay mình đọc được thông điệp này và nhớ đến gia đình bạn. Chúc gia đình bạn luôn có sự dẫn dắt của Thánh Giuse để vượt qua mọi sóng gió."
Chương 23 - Sách Sáng Thế
Sáng Thế Ký chương 23 tường thuật lại một sự kiện tưởng chừng đơn giản: Bà Sara qua đời và ông Abraham đi mua đất để chôn cất vợ. Tuy nhiên, đằng sau những thỏa thuận mua bán này là những ý nghĩa thần học và bài học nhân sinh cực kỳ sâu sắc.
1. Ý Nghĩa Sâu Sắc: "Chiếm lấy lời hứa bằng niềm tin"
Sự khởi đầu của quyền sở hữu Đất Hứa: Đây là lần đầu tiên Abraham thực sự sở hữu một mảnh đất tại Canaan (đất hứa). Dù Chúa đã hứa ban toàn bộ xứ này cho ông, ông vẫn sẵn lòng trả một cái giá công bằng để mua nó. Việc mua mộ phần này là một hành động đức tin: Abraham tin rằng dù bây giờ ông chỉ mua một cái hang để chôn cất, nhưng tương lai cả dòng dõi ông sẽ làm chủ đất này.
Giá trị của sự hữu hạn: Cái chết của bà Sara nhắc nhở rằng hành trình trần thế của chúng ta là hữu hạn. Ngay cả những "người khổng lồ đức tin" như Abraham cũng phải đối diện với sự ly biệt.
2. Thông Điệp Của Chúa Gửi Gắm
Qua chương này, Chúa muốn nhắn nhủ chúng ta:
Sống giữa đời nhưng không thuộc về đời: Abraham tự nhận mình là "người ngoại kiều và khách trọ" (câu 4). Chúa muốn chúng ta hiểu rằng quê hương thực sự của chúng ta là ở trên trời, chúng ta chỉ là những lữ khách đi ngang qua thế gian này.
Sự công chính trong hành động: Chúa muốn chúng ta sống đạo đức và công minh ngay cả trong kinh doanh và giao tiếp. Cách Abraham ứng xử với người dân Hết cho thấy một niềm tin đi đôi với hành động tử tế.
3. Những Bài Học Thực Hành Cụ Thể
A. Bài học về sự tôn trọng và tình nghĩa (Lòng Hiếu Thảo/Nghĩa Phu Thê)
Abraham đã dành những gì tốt nhất để an táng vợ mình. Ông không nhận quà biếu miễn phí mà muốn trả giá sòng phẳng để mảnh đất đó thực sự thuộc về gia đình ông mãi mãi. (2 ví dụ về Thủy tặng TBG, đôi giày, và Thắng tặng 100 triệu (trước đó mình đã cởi bỏ cho Thắng những sự không hiểu giữa mẹ và Thắng).
Áp dụng: Hãy trân trọng người thân khi họ còn sống và dành cho họ sự tôn kính xứng đáng khi họ qua đời. Đừng hời hợt trong nghĩa vụ gia đình.
B. Bài học về sự khôn ngoan và uy tín
Abraham được người dân bản địa gọi là "một vị thủ lãnh của Thiên Chúa ở giữa chúng tôi" (câu 6). Ông có uy tín rất lớn. Khi mua đất, ông cư xử nhã nhặn, khiêm tốn nhưng rất quyết đoán và minh bạch trước mặt mọi người.
Áp dụng: Hãy xây dựng uy tín của bạn thông qua sự khiêm nhường và liêm chính. Người có Chúa ở cùng là người khiến người ngoại giáo cũng phải nể trọng.
C. Bài học về sự kiên nhẫn với lời hứa của Chúa
Abraham đã sống ở Canaan nhiều thập kỷ nhưng đến cuối đời ông mới chính thức sở hữu được một mảnh đất nhỏ làm mộ phần. Ông không phàn nàn rằng Chúa "hứa suông".
Áp dụng: Đừng nản lòng khi lời cầu nguyện của bạn chưa được nhậm lời ngay lập tức. Hãy cứ "đặt cọc" đức tin của mình vào những điều nhỏ bé nhất, Chúa sẽ thực hiện những điều lớn lao sau này.
4. Chúng ta phải hành động như thế nào để đẹp lòng Chúa?
Dựa trên mẫu gương của Abraham trong bài này, bạn có thể thực hiện 3 điều:
Sống liêm chính trong tiền bạc: Khi mua bán hay thỏa thuận, hãy sòng phẳng và minh bạch, đừng lợi dụng lòng tốt của người khác để trục lợi.
Giữ vững hy vọng trong đau thương: Khi đối diện với cái chết hoặc mất mát, hãy giữ thái độ bình tĩnh và đức tin như Abraham. Đau buồn (ông đã khóc thương bà Sara) là nhân bản, nhưng lo liệu tương lai trong đức tin là thánh thiện.
Làm chứng cho Chúa qua phong thái sống: Hãy sống sao để những người xung quanh (người ngoài đạo) thấy được sự hiện diện của Chúa qua cách bạn nói năng, cư xử khiêm nhường và tôn trọng người khác.
Dưới đây là lời nguyện ngắn gọn được đúc kết từ tinh thần của ông Abraham trong Sáng Thế Ký chương 23, để bạn dâng lên Chúa trong giờ cầu nguyện tối nay:
Lời Nguyện: "Đức Tin Trong Hành Động"
"Lạy Thiên Chúa là Chúa của các tổ phụ,
Hôm nay, qua mẫu gương của ông Abraham, con học được rằng dù trong nỗi đau mất mát, người có đức tin vẫn luôn sống chính trực và hy vọng vào lời hứa của Ngài.
1. Xin cho con sự chính trực: Xin cho con biết sống liêm chính, công bằng và nhã nhặn với mọi người xung quanh như cách ông Abraham đối đãi với dân ngoại. Xin cho uy tín của con trở thành lời chứng tốt đẹp về Ngài.
2. Xin cho con sự kiên tâm: Dù hiện tại gia đình con đang gặp sóng gió, hay cha mẹ con đang đau yếu, xin cho con không nản lòng. Như ông Abraham đã mua mảnh đất nhỏ để khẳng định niềm tin vào cả vùng Đất Hứa, xin cho con biết dùng những lời cầu nguyện và việc làm nhỏ bé hôm nay để xây dựng tương lai bình an cho gia đình.
3. Xin cho con ơn hiếu nghĩa: Xin cho con biết trân trọng và dành những điều tốt đẹp nhất cho cha mẹ khi các ngài còn sống, và luôn giữ lòng tôn kính, biết ơn đối với tổ tiên.
Lạy Chúa, con tin rằng mọi sự ở trần gian này đều là tạm bợ, nhưng tình thương và lời hứa của Ngài là vĩnh cửu. Xin dẫn đưa gia đình con đi trong đường lối của Ngài. Amen."
Ý nghĩa tóm gọn để bạn ghi nhớ:
"Abraham mua một ngôi mộ để khẳng định quyền sở hữu một Vương quốc." Thông điệp này nhắc chúng ta: Đừng coi thường những việc tử tế hay những lời cầu nguyện nhỏ bé bạn làm hôm nay, vì đó chính là "viên gạch" đầu tiên để Chúa xây dựng sự hoán cải và hạnh phúc cho gia đình bạn sau này.
------------------------------------------------------------------------------------------------
Bà Sara (tên ban đầu là Sarai) không chỉ là vợ của tổ phụ Abraham mà còn là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn lao trong lịch sử cứu độ. Bà được coi là "Mẹ của các tín hữu" và là hình mẫu của một người phụ nữ đồng hành cùng chồng trong đức tin.
Dưới đây là những ý nghĩa sâu sắc và bài học từ cuộc đời bà Sara:
1. Ý nghĩa cái chết của bà Sara (Chương 23)
Sự kết thúc một hành trình đức tin: Bà Sara qua đời ở tuổi 127 tại Hebron. Bà là người phụ nữ duy nhất trong Kinh Thánh được ghi lại cụ thể số tuổi khi qua đời. Điều này cho thấy sự tôn trọng đặc biệt của Thiên Chúa dành cho vai trò của bà trong kế hoạch của Ngài.
Sự gắn kết vợ chồng: Nỗi buồn của Abraham (ông đã khóc thương và lo liệu mộ phần chu đáo) cho thấy bà Sara là một người vợ hiền đức, một người bạn đồng hành tuyệt vời trong suốt cuộc hành trình dài từ xứ Ur đến Canaan.
2. Thông điệp và Bài học từ cuộc đời bà Sara
A. Bài học về lòng kiên nhẫn (Dù có những lúc yếu đuối)
Bà Sara từng phải chờ đợi hơn 25 năm kể từ khi Chúa hứa ban con cái cho đến khi Isaac chào đời lúc bà đã 90 tuổi. Bà từng hoài nghi và cười thầm khi nghe lời hứa của Chúa, nhưng cuối cùng bà đã tin.
Thông điệp: Chúa có thể biến sự "không thể" của con người (bà Sara đã già yếu) thành sự "có thể" của Ngài. Đừng tuyệt vọng khi lời hứa của Chúa đến muộn.
B. Bài học về sự hy sinh và dấn thân
Bà đã từ bỏ cuộc sống ổn định ở Ur để đi vào nơi vô định cùng chồng theo tiếng gọi của Chúa. Bà đã trải qua bao nhiêu hiểm nguy (như khi bị bắt vào cung vua Ai Cập và vua Gherar) để bảo vệ dòng giống Chúa hứa ban.
Thông điệp: Hạnh phúc gia đình đòi hỏi sự đồng cam cộng khổ. Một người vợ đạo hạnh là người biết xây dựng "gia thất nội cung" và bảo vệ đức tin của gia đình.
C. Ý nghĩa của cái tên "Sara"
Chúa đã đổi tên bà từ Sarai thành Sara, nghĩa là "Công chúa" hoặc "Mẫu nghi". Bà không chỉ là mẹ của một đứa trẻ, mà là mẹ của các quốc gia.
Thông điệp: Mỗi chúng ta đều có một phẩm giá cao quý trước mặt Chúa. Ngài nhìn thấy tiềm năng của chúng ta ngay cả khi chúng ta thấy mình nhỏ bé hoặc khô héo.
3. Lời Chúa nhắn nhủ chúng ta qua hình ảnh bà Sara
Chúa luôn giữ lời hứa: Cuộc đời bà Sara là bằng chứng rằng Chúa không bao giờ quên những gì Ngài đã phán, dù thời gian có trôi qua bao lâu.
Giá trị của người phụ nữ trong gia đình: Chúa suy tôn vai trò của người mẹ, người vợ. Sự hiện diện của một người phụ nữ đức hạnh là phúc lộc lớn lao cho mái ấm.
Hành trình trở về: Việc bà được chôn cất tại đất hứa Canaan khẳng định rằng quê hương của chúng ta là nơi Chúa đã định sẵn, và cái chết chỉ là một bước để bước vào sự sống đời đời trong Ngài.
Trong chương 23 của sách Sáng Thế, người dân Hết (hay người Hittite) đóng vai trò là những nhân chứng và đối tác quan trọng của ông Abraham. Qua cách họ đối đãi với nhau, chúng ta học được những bài học rất sâu sắc về giao tiếp và nhân thế.
Dưới đây là ý nghĩa và những thông điệp xoay quanh họ:
1. Ý nghĩa: Những "người ngoại" có lòng nhân ái
Sự tôn trọng dành cho người có đạo: Dù không cùng niềm tin với Abraham, người dân Hết đã gọi ông là "một vị thủ lãnh của Thiên Chúa ở giữa chúng tôi" (câu 6). Điều này chứng tỏ nếp sống đức tin của Abraham đã chinh phục được sự nể trọng của những người xung quanh.
Lòng hào phóng: Ban đầu, họ sẵn sàng tặng không mộ phần tốt nhất cho Abraham. Điều này cho thấy sự hiếu khách và lòng trắc ẩn của họ trước nỗi đau mất mát của một "người ngoại kiều".
2. Thông điệp từ cuộc đối thoại giữa Abraham và dân Hết
Chúa muốn nói với chúng ta qua cuộc thương lượng này rằng:
Sống đức tin giữa lòng đời: Đạo đức không chỉ là chuyện cầu nguyện trong lều, mà là cách chúng ta giao tiếp với xã hội. Cách Abraham cúi mình trước dân địa phương và cách họ cung kính đáp lại là mẫu mực của sự hòa hợp.
Giá trị của sự minh bạch: Dù người dân Hết muốn tặng, Abraham vẫn kiên quyết mua theo giá thị trường (400 đồng bạc). Thông điệp là: Đừng lợi dụng lòng tốt của người khác. Sự công bằng và sòng phẳng tạo nên sự bền vững cho mọi mối quan hệ.
3. Những bài học thực hành cụ thể
A. Bài học về phong thái ứng xử (Diplomacy)
Abraham cư xử với dân Hết rất lịch thiệp: ông cúi mình, lời lẽ khiêm tốn. Dân Hết cũng đáp lại bằng sự trọng thị.
Áp dụng: Trong cuộc sống, đặc biệt là khi gia đình có mâu thuẫn hay gặp khó khăn với hàng xóm, sự khiêm nhường và nhã nhặn luôn là chìa khóa mở lòng người khác.
B. Bài học về sự làm chứng bằng đời sống
Người dân Hết nhận ra Thiên Chúa qua con người Abraham.
Áp dụng: Đừng nói quá nhiều về Đạo, hãy sống sao để người khác nhìn vào cách bạn chăm sóc cha mẹ, cách bạn làm việc, mà họ phải thốt lên: "Người này thực sự có Chúa ở cùng".
C. Bài học về sự rõ ràng trong cam kết
Cuộc mua bán diễn ra trước sự chứng kiến của mọi người tại cổng thành.
Áp dụng: Trong mọi sự (nhất là việc gia đình), hãy sự thật và minh bạch. Sự mập mờ thường dẫn đến hiểu lầm và đổ lỗi sau này.
Lời Nguyện: "Sống Đức Tin Giữa Lòng Đời"
"Lạy Thiên Chúa là nguồn mạch sự khôn ngoan,
Con cảm tạ Chúa đã dạy con bài học về sự nhã nhặn và chính trực qua cuộc đối thoại của ông Abraham với người dân Hết. Hôm nay, con xin dâng lên Chúa các mối quan hệ trong gia đình và xã hội của con.
1. Xin cho con phong thái khiêm nhường: Xin cho con biết cách cư xử lịch thiệp, biết cúi mình tôn trọng người khác như ông Abraham. Xin cho lời nói của con luôn dịu dàng nhưng đầy sức thuyết phục, để con có thể hòa giải những mâu thuẫn và xây dựng sự hiệp nhất trong nhà.
2. Xin cho con đời sống làm chứng: Chúa ơi, xin cho cách con chăm sóc cha mẹ, cách con đối diện với khó khăn bệnh tật trở thành một lời chứng sống động. Để những người chung quanh khi nhìn vào gia đình con, họ cũng phải nhận ra rằng: 'Thật sự có Chúa ở cùng họ'.
3. Xin cho con sự minh bạch và công chính: Xin cho con luôn sòng phẳng và chân thật trong mọi thỏa thuận, không lợi dụng lòng tốt của ai, nhưng cũng biết đón nhận sự giúp đỡ của tha nhân bằng lòng biết ơn chân thành.
Lạy Chúa, xin cho con được đẹp lòng người bằng sự tử tế, và đẹp ý Chúa bằng niềm tin kiên vững. Amen."
3 "Mẹo" nhỏ để thực hành bài học từ dân Hết ngay hôm nay:
Lắng nghe trước khi nói: Khi cha mẹ hay người thân có ý kiến trái chiều, hãy cứ lắng nghe một cách kính trọng (như cách Abraham nghe dân Hết), rồi mới từ tốn trình bày ý định của mình.
Cảm ơn những người giúp đỡ: Hãy dành lời cảm ơn chân thành đến bác sĩ, y tá hoặc những người bạn đang hỗ trợ cha mẹ bạn. Sự trân trọng của bạn chính là cách "tôn vinh Chúa" nơi công cộng.
Giữ uy tín: Luôn thực hiện đúng những gì bạn đã cam kết với người thân hoặc trong công việc. Uy tín chính là nền móng để bạn có tiếng nói trong việc khuyên nhủ hay hướng đạo cho người khác.
